Çalışanların işe giriş-çıkış saatlerinin, vardiyalarının, fazla mesailerinin ve fiili çalışma sürelerinin doğru şekilde takip edilmesi işletmeler için hem operasyonel hem de hukuki açıdan önem taşıyor.
İş Kanunu’na İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliği’nin 9. maddesi uyarınca işverenlerin çalışanların çalışma sürelerini uygun araçlarla belgelemesi gerekiyor. Dolayısıyla 2026 yılında gündeme gelen yeni düzenleme “artık puantaj tutulamaz” anlamına gelmiyor.
Değişen nokta, bu takibin hangi teknolojiyle yapılacağı.
Kişisel Verileri Koruma Kurulu, 29.04.2026 tarihli ve 2026/921 sayılı İlke Kararında mesai takibi amacıyla biyometrik veri işlenmesini değerlendirdi. Kararda; parmak izi, yüz tanıma, iris ve retina taraması gibi biyometrik yöntemler açısından daha az müdahaleci alternatiflerin varlığına özellikle dikkat çekildi.
Neden Parmak İzi ve Yüz Tanıma Gündemde?
Biyometrik veriler, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında özel nitelikli kişisel veri kabul ediliyor.
Kurulun değerlendirmesine göre çalışan devam kontrolü için biyometrik yöntem kullanılması yalnızca bir hukuki işleme şartının bulunması açısından değil; amaçla bağlantılılık, gereklilik, veri minimizasyonu ve ölçülülük bakımından da değerlendirilmek zorunda.
2026/921 sayılı İlke Kararında özellikle şu noktalar öne çıkıyor:
-
Mevzuatta çalışma sürelerinin takip edilmesine ilişkin hükümler bulunmasına rağmen bu takibin biyometrik veriler kullanılarak yapılmasını zorunlu kılan açık bir düzenleme bulunmuyor.
-
İşçi ile işveren arasındaki güç dengesizliği nedeniyle çalışandan alınan açık rızanın gerçekten özgür iradeye dayanıp dayanmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.
-
Geçerli bir açık rıza bulunsa dahi daha az müdahaleci alternatif yöntemler mevcutken biyometrik veriyle mesai takibi ölçülülük kriterini karşılamayabilir.
Bu nedenle işletmeler açısından temel soru artık “Çalışanı nasıl takip edeceğiz?” değil, “Çalışma süresini gerekli olandan fazla kişisel veri işlemeden nasıl güvenilir şekilde kayıt altına alacağız?” olmalıdır.
KVKK Sonrası Hangi Puantaj Yöntemleri Kullanılabilir?
Kurulun 2026/921 sayılı İlke Kararında biyometrik sistemler yerine kullanılabilecek yöntemler arasında şifreli kart veya PIN tabanlı sistemler, geleneksel imza ve kâğıt bazlı devam çizelgeleri, RFID/NFC kimlik kartları ve denetçi gözetiminde elle giriş yöntemleri açıkça sayılıyor.
Dijital sistemlerde ise kullanılan her yöntemin kendi veri işleme süreci ayrıca değerlendirilmelidir. Örneğin QR kod, NFC, mobil cihaz veya konum doğrulaması kullanılan bir yapıda; hangi verinin neden toplandığı, ne kadar süre saklandığı, kimlerin erişebildiği ve işleme faaliyetinin amaçla sınırlı ve ölçülü olup olmadığı belirlenmelidir.
Özellikle konum verisi bakımından sürekli çalışan takibi yerine, işin niteliğine uygun olduğu ölçüde yalnızca giriş-çıkış işlemi sırasında konum doğrulaması gibi daha sınırlı tasarımlar tercih edilmesi veri minimizasyonu yaklaşımını destekleyebilir. Her işletmenin hukuki sebebi ve çalışma modeli ayrıca değerlendirilmelidir.
İşmatik ile Biyometrik Veriye Dayanmadan Dijital Puantaj
İşmatik, personel devam ve puantaj süreçlerinin tek bir dijital yapı üzerinden yönetilebilmesine yardımcı olur. İşletmenin çalışma modeline göre biyometrik veriye dayanmayan dijital kontrol yöntemleri kurgulanabilir.
İşmatik üzerinden;
-
NFC ve kart tabanlı giriş-çıkış senaryoları,
-
QR kod ile giriş-çıkış işlemleri,
-
mobil cihaz üzerinden giriş-çıkış kaydı,
-
işin niteliğine uygun durumlarda işlem anında konum doğrulama,
-
vardiya planlarının fiili giriş-çıkışlarla karşılaştırılması,
-
geç kalma, erken çıkış, eksik çalışma ve fazla mesai kontrolleri,
-
puantaj kayıtlarının yöneticiler tarafından incelenmesi ve onaylanması,
-
şube, proje ve işyeri bazında merkezi takip
gibi süreçler birlikte yönetilebilir.
Böylece amaç yalnızca “personelin saat kaçta geldiğini görmek” değil; vardiya planından gerçekleşen çalışmaya, fazla mesaiden aylık puantaja kadar süreci bütün olarak yönetmektir.
Çok Şubeli ve Saha Operasyonu Olan İşletmeler İçin Neden Önemli?
Fabrika, özel güvenlik, temizlik, lojistik, üretim tesisi, zincir işletme ve çok şubeli yapılarda klasik puantaj süreçleri hızla karmaşıklaşabilir.
Farklı lokasyonlarda tutulan Excel dosyaları, imza çizelgeleri ve birbirinden bağımsız cihaz kayıtları ay sonunda insan kaynakları ekipleri için ciddi bir kontrol yükü oluşturur. Kayıtların vardiya ve izin bilgileriyle eşleştirilmemesi ise hatalı fazla mesai, eksik puantaj ve bordro öncesi uzun kontrol süreçlerine yol açabilir.
Dijital puantaj yönetiminde hedef; mümkün olan en az veriyle güvenilir kayıt oluşturmak ve bu kaydı vardiya, izin, mesai ve bordro süreçleriyle ilişkilendirmektir.
İşletmeler Şimdi Ne Yapmalı?
Mevcut sisteminde parmak izi veya yüz tanıma kullanan işletmelerin öncelikle mesai takip yöntemlerini 2026/921 sayılı İlke Kararı çerçevesinde gözden geçirmesi önem taşıyor.
Geçiş planında şu başlıklar birlikte ele alınmalıdır:
-
Mevcut biyometrik veri işleme faaliyetlerinin ve saklanan verilerin envanterinin çıkarılması,
-
Biyometrik olmayan alternatif puantaj yöntemlerinin belirlenmesi,
-
Yeni yöntemde işlenecek kişisel verilerin ve hukuki sebeplerinin değerlendirilmesi,
-
Aydınlatma metinleri, saklama süreleri, erişim yetkileri ve teknik/idari tedbirlerin güncellenmesi,
-
Puantaj kayıtlarının vardiya, izin, mesai ve bordro süreçleriyle bütünleştirilmesi.
Sonuç: Uyumlu Puantajın Anahtarı Daha Fazla Veri Değil, Doğru Veridir
KVKK’nın 2026/921 sayılı İlke Kararı işverenlerin çalışma süresi takibini ortadan kaldırmıyor. Aksine, bu takibin çalışan mahremiyetine daha az müdahale eden yöntemlerle yapılması gerektiğini ortaya koyuyor.
İşletmeler için yeni dönemin doğru yaklaşımı; biyometrik veriye dayanmadan, ihtiyaca uygun ve ölçülü bir yöntemle çalışma sürelerini kayıt altına almak ve puantaj sürecini dijital olarak yönetmek olmalıdır.
İşmatik ile işletmenizin vardiya, giriş-çıkış, mesai ve puantaj süreçlerini tek platformda yönetebilir; çalışma modelinize uygun dijital takip senaryosunu birlikte oluşturabilirsiniz.
Canlı demo planlamak ve işletmenize uygun puantaj yapısını değerlendirmek için bizimle iletişime geçin.
Bilgilendirme notu: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Kullanılacak yöntemin KVKK ve ilgili iş mevzuatına uygunluğu, işletmenin somut süreçleri ve veri işleme faaliyetleri dikkate alınarak ayrıca değerlendirilmelidir.
Kaynaklar
-
Kişisel Verileri Koruma Kurulu, 29.04.2026 tarihli ve 2026/921 sayılı İlke Kararı: https://www.kvkk.gov.tr/Icerik/8762/mesai-takibi-amaciyla-biyometrik-veri-islenmesi-hakkinda-kisisel-verileri-koruma-kurulunun-29-04-2026-tarihli-ve-2026-921-sayili-ilke-kararina-iliskin-kamuoyu-duyurusu
-
Resmî Gazete, 02.06.2026, Sayı 33268: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/06/20260602-3.pdf
-
Kişisel Verileri Koruma Kurumu, Özel Nitelikli Kişisel Veriler: https://www.kvkk.gov.tr/Icerik/2051/Ozel-Nitelikli-Kisisel-Veriler
-
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İş Kanunu’na İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliği md. 9’a ilişkin kaynak: https://www.csgb.gov.tr/